Accessibility options :

Langues disponibles :

Content:

18de eeuw: Franse Revolutie

Vrijheid, gelijkheid, broederschap

Révolutionnaire, illustration : Hugo CrampontIn 1789 komt het Franse volk in opstand. Het is de Franse Revolutie die een einde zal maken aan de voorrechten van de edellieden en de aristocraten.

De Republiek vervangt het Koninkrijk. De mensen zijn geen onderdanen meer van de koning, maar willen als burgers beschouwd worden.


Het is inderdaad zo dat de Verklaring van de Rechten van de Mens en van de Burger de basis legt voor de grote principes van de Franse Republiek en dat ze “de Grondwet” schetst. De grondwet, een dik boek, legt de rechten en plichten van de burgers vast.

Vrijheid, gelijkheid, broederschap is het motto van Frankrijk. Dit ideaal, dat uit drie woorden bestaat, wordt in de voorgevel van openbare gebouwen gegraveerd of op postzegels gedrukt.

In de Grondwet wordt Frankrijk als een Republiek beschreven, een onsplitsbare natie, ook al is ze verdeeld in “départements”. De "Préfet" is de vertegenwoordiger van de Staat. Hij moet ervoor zorgen dat de in Parijs genomen beslissingen worden nageleefd.

Na de Revolutie wordt het openbaar onderwijs "laïque" en dus onafhankelijk van de Kerk. Beetje bij beetje zullen de Fransen, behalve hun streektaal, ook het Frans, de taal van de Republiek, moeten spreken, Die verplicht is op school en in het leger.


Napoleon, die in 1802 keizer werd, wordt de grote organisator van het land. Hij zal het bestuur en de rechtspraak moderniseren. In het bijzonder roept hij de Code civilin het leven en sticht hij ‘la Banque de France’, universiteiten, lycea…



Het metrieke stelsel, revolutionair!

Vandaag is het tiendelige metrieke stelsel universeel, of toch bijna, maar voor de Franse Revolutie had elke Franse regio een andere manier om appels te wegen en stof te meten.

Assiette, Bicenteanire de la Révolution - Photo : G. BrameHet oude systeem was gebaseerd op het gezond verstand van het volk: als meetinstrument gebruikte men het lichaam: bijv. zijn voet of duim en gereedschappen zoals een mand, maar die waren niet allemaal even groot!

Door de groei van (ruil)handel met de omliggende "départements" en later andere landen had men nood aan dezelfde maatstaf. Na de Revolutie hebben wiskundigen, natuurkundigen, astronomen en cartografen ingewikkelde berekeningen gemaakt om "een middel voor alle mensen en alle tijden" te vinden, zoals Condorcet graag zei. De aarde zal het ideale referentiepunt worden voor de universele dimensie.

Op 7 april 1795 werd het metrieke stelsel officieel ingevoerd in Frankrijk maar het werd pas sinds 1 januari 1840 verplicht voor de Franse bevolking.

Enkele uitzonderingen: eieren, oesters en slakken worden nog steed per dozijn of half dozijn verkocht.

Vandaag gebruikt men in de meeste landen dit tiendelige metrieke stelsel (lengte, oppervlakte, inhoud,gewicht). Wetenschappers, met Nasa op kop, gebruiken nu dus dezelfde rekenmethode.

Sinds de toetreding van het Verenigd Koninkrijk tot Europa in 1973 moeten de Britse inch en foot omgezet worden in centimeters om deel te kunnen nemen aan de eenheidsmarkt. De mijl en het pond moeten ook de Europese reglementen respecteren.

Het brood der gelijkheid: het stokbrood

Ongelooflijk maar waar: op 15 november 1793 (volgens de Republikeinse kalender: de 26ste nevelmaand in het jaar II) bepaalt de overheid dat alle Fransen hetzelfde brood moeten eten.

Fête du pain, Paris, mai 2009 - Photo : G. Brame


Nu is het aan de bakkers om het brood der gelijkheid te maken: wit brood is niet langer een privilege van de rijken en zemelenbrood is niet meer alleen voor de armen. In 1856 probeert Napoleon op zijn beurt de grootte en het gewicht van het brood vast te leggen.

Na de Tweede Wereldoorlog beginnen alle Franse bakkers stokbroden  te maken. Vandaag de dag noemt men het stokbrood - baguette - al naargelang de regio, flûte, petite…, het meet zo’n 70 cm en weegt ongeveer 250 gram.

 

Pied de page :

Sitemap | | webdesign by eZoulou